•Aynı anda birden fazla sınıfın yarıştığı ve köklü dayanıklılık (endurance) organizasyonlarının bir araya geldiği formülün işlediği söylenebilir; ancak IMSA‘nın WeatherTech Şampiyonluğu, 2027 sezonunda yalnızca dört GTP üreticisi ve premier sınıfında ondan az araçla karşılaşma riskiyle karşı karşıya.
Κόσμος Dayanıklılık Şampiyonluğu (WEC) ile karşılıklı prototip katılımı sunma fikri solmaya yüz tutmuş durumda. Ferrari ve Toyota gibi devler sahneye çıkmadı. IMSA’ya türetilmiş LMDh formülüyle yeni prototip hamleleri yapan Genesis, Ford veya McLaren’ın Le Mans ve WEC odaklı çalışmalarına ek olarak Amerikan serisinde yarışlara katılıp katılmayacağı ise henüz netleşmedi.
Açıkçası maliyetleri dengede tutmak amacıyla standartlaşmış LMDh seçeneği içeren kurallarla bir “altın çağ” başladığı düşünüldüğü bir anda, yönetim kurulları—sorunun her zaman üzerini örten unsurlar—kapanış sinyallerini vermeye başladı. Acura IMSA’dan ayrılırken, Alpine WEC’den ayrılmakta; Porsche ise yalnızca IMSA ile sınırlanmış durumda ve 2030’da Hypercar ile LMDh kurallarını birleştiren yeni kurallar gelene kadar Le Mans ve WEC hedefini geriye alması bekleniyor.
[Autowek] sitesinde yayımlanan habere göre, Le Mans’ın merkez konumunda olması nedeniyle WEC, 2027’de Hypercar sınıfında 18 fabrika girişine sahip olacak. FIA üye üreticileri adına işleyen şampiyonluk, hukuki dille yazılmış kalın bir prosedür kitabı ve yoğun ekipmanla donatılmış, biraz eski bir paddock atmosferiyle gerçekleştiriliyor.
IMSA ise tam tersine, France ailesinin sahip olduğu özel bir işletme. Burada her zaman “gösteri” anahtar kelime olmuş; katılımcılar özellikle başlangıçtan önce seyircilerin grid’e akabildiği anlarda keyifli görünüyor.
IMSA’nın gösterisi, eski çağlardan kalma dar pistlerde yakın mesafede yarışan muhteşem GTP ve GT3 arabalarıyla öne çıkıyor. Ancak bu yıl yaşanan gibi aşırı temas ve ceza miktarıyla bozulmaya başlıyor.
Ticari açıdan bakıldığında IMSA modeli sağlıklı; takımlar ya GT3 tabanlı sınıflardan birine ya da dotcom milyonercilerinin ve kiralık sürücülerinin vazgeçilmez LMP2 prototiplerinin içine girmek için sıraya giriyor. Bu sınıflarda arabalar bireysel takım sahiplerinin ulaşabileceği düzeyde olduğu için dünyanın her yerinde, her hafta farklı organizasyonlarda görülebiliyor.
Hipercar ve GTP gibi prototip kategorileri ise tam tersine fabrika takımları tarafından ayakta tutuluyor; oysa bunlar uzun zamandan beri büyük bir dayanıklılık yarışı serisinin imzasını taşıyor.
İleriye bakıldığında, Hypercar ile LMDh kurallar kitabını birleştiren evrensel yeni bir kural setini ortaya çıkarması beklenen müzakerelerin üzerine çok şey yükleniyor. Süreç üreticilerin bütçe ihtiyaçlarını karşılama çabasına odaklanmış durumda; onlar adil kurallarla hibrit sistemlerin yarış teknolojisi sunması, yol araçlarında kullanılan teknolojiye ulaşması ve bir yarış unvanı kazanma şansını arıyor.
Peki IMSA, maliyet endişeleriyle GTP sınıfına soğuk bakayan üreticilere rağmen 2030’a nasıl ulaşacak?
Cevap elbette “gösteri.” Ve işte tehlike de tam burada. Gösterinin bir kısmı rakipler arasındaki temasa dayanıyor. IMSA’nın kendi reklamında bile, Cadillac’in Action Express Racing ekibinin Porsche Penske Motorsport tarafından pistten çıkarılması gibi olaylar öne çıkarılmıştı.
Bir TV reklâmının gelmesinden önce yaşanan bu kaza sonrası IMSA yarış sorumluları, Road America’daki durumu WEC standartlarının oldukça altında nitelendirdiği aşırı teması frenlemeye yönelik yüksek profilli bir çaba başlatmıştı.
IMSA hangi türde bir spor aracı serisi olmak istiyor?
İleriye sarıp gelecekteki sürekli uyarılarla (bu yılın Petit Le Mans’ı ve Road America’si gibi) kesintiye uğrayan daha fazla yarışa bakmak—bitişte ise cılız sayıda GTP aracı görmek… Elbette bu bir gösteri, ancak bazıları için önüne “s” harfi eklenen bir durum olabilir.
Hava durumu şampiyonluğu sürücülerinin eskiden “kaçınılabilir temas” olarak adlandırılan ve tam kurs uyarılarına yol açan tüm diğer sınıfları suçlaması yorucu bir hal aldı; bu durum ne yazık ki zamanında yarışları ya da WeatherTech serisinin sunduğu sınıf şampiyonluklarını bile etkiliyor.
Bu ikinci konu IMSA sorumlularını en çok ilgilendirmeli. Merhum NASCAR başkan ve CEO’su Bill France Jr., Winston Cup hakkında söylediği bir sözde insanların bir şampiyonu unvana layık görmesi gerektiğini vurgulamıştı; bu da kısmen puan yarışıyla şampiyonluğa ulaşmaktan kaçınmayı içeriyor.
Oysa IMSA’daki TV ve radyo yorumcuları, riski azaltıp puan kazanmak için hız pedalına fazla basmanın doğru seçenek olduğunu öne sürdü. Bu yorumcular, iki tur kala Road America’da puan eklemeye çalışan Cadillac ekibini bir şekilde suçladı—ki o da pistten çıkarıldı.
Uzun dayanıklılık yarışlarında “savunma savaşları”na yönelik nispeten hoşgörülü yaklaşım ve sürekli tam kurs uyarıları, yine gösterinin bir parçası olarak görülüyor. (Bir caydırıcı önerelim mi? Σήμερα “olay sorumluluğu” olarak adlandırılan cezanın iki tur kaybetmek anlamına gelmesi durumunda, temasta belirgin azalma görülebilir.)
Kimse, IMSA’yı ve LMDh sınıfını mevcut yüksek statüsüne başarıyla yükselten Jim France’ın son sözün sahibi olduğunu biliyor. Le Mans ile müzakerelerde çevik davranmış; 2000’lerin başında Don Panoz ve Amerikan Le Mans Serisiyle yaşanan ayrılıktan sonra Amerikan spor aracı yarışlarını yeniden inşa ederken sabırlı olmuş.
Ancak Grand-Am döneminden beri, taraftarların görmek istediği türden aksiyon olduğuna inandığı için alanları yeniden daraltmayı destekliyor.
